حریم خصوصی داده در استفاده از API هوش مصنوعی؛ راهنمای محتاطانه
چه داده‌ای را نباید به API هوش مصنوعی بفرستیم؟ سیاست دادهی ارائه‌دهندگان، سرویس رایگان و پولی، ناشناسسازی، کلیدها و چک‌لیست حریم خصوصی.
پیکو هوش·انتشار: ·۴ دقیقه مطالعه
خلاصه: هر چیزی که به API یک مدل می‌فرستید از شبکه عبور میکند، توسط ارائهدهنده (و در صورت استفاده از درگاه واسط، توسط واسط هم) پردازش و ممکن است برای مدتی نگهداری شود. اصل ساده: دادهی حساس را نفرستید مگر سیاستها را خوانده و مجوز لازم را داشته باشید، داده را ناشناس کنید و کلید API را مثل رمز عبور حفظ کنید. این مقاله مشاورهی حقوقی یا امنیتی رسمی نیست.
داده در مسیر API کجا می‌رود؟
مسیر معمول: برنامه‌ی شما، درگاه یا ارائه‌دهنده‌ی API، و ارائه‌دهنده‌ی مدل. در هر نقطه ممکن است لاگ، نگهداری برای کشف سوءاستفاده یا الزامات قانونی وجود داشته باشد. برای هر سرویس بپرسید: چه چیزی ذخیره می‌شود؟ تا کی؟ آیا برای آموزش مدل استفاده می‌شود؟ چه کسی دسترسی دارد؟
تفاوت سرویس رایگان و پولی
مثالی از سیاست عمومی: شرایط Gemini API گوگل می‌گوید در سرویسهای رایگان (بدون حساب پولی)، پرامپت‌ها و پاسخ‌ها ممکن است برای بهبود محصولات استفاده شوند و بازبینان انسانی ممکن است آن‌ها را بخوانند، و توصیه میکند اطلاعات حساس یا شخصی ارسال نشود؛ در سرویسهای پولی، گوگل می‌گوید برای بهبود محصول استفاده نمی‌کند اما برای کشف تخلف و الزامات قانونی مدتی نگه می‌دارد. شرایط تجاری Anthropic نیز می‌گوید مدلها روی محتوای مشتری از طریق این سرویس‌ها آموزش داده نمی‌شوند و پردازش مشمول متمم پردازش داده است. جزئیات دقیق را از متن رسمی بخوانید: شرایط ارائه‌دهندگان.
نتیجه: «رایگان» ممکن است به معنای هزینه‌ی داده باشد و «پولی» ممکن است سیاست متفاوتی داشته باشد.
چه زمانی باید استفاده از هوش مصنوعی در محتوا را افشا کنیم؟ ملاحظات اخلاقی، سیاست پلتفرمها، قانون اروپا و نمونه‌ی متن افشا.
خبرنامه
آموزش‌ها و تغییرات جدید را به‌موقع بگیرید
فقط مطالب مفید دربارهی API هوش مصنوعی؛ بدون هرزنامه.
کد منبع حساس، قرارداد
ارزیابی ریسک و سیاست
دادهی مشتری
چتها، ایمیلها
ناشناس کنید
دادهی کودکان
هر دادهی حساس کودک
بسیار محتاط؛ قانون مرتبط
راهکارهای عملی
۱. حداقل‌سازی
فقط همان بخش از داده را بفرستید که لازم است. به‌جای کل پرونده، خلاصه‌ی ناشناس.
۲. ناشناسسازی
نام‌ها و شناسه‌ها را با نشانگر جایگزین کنید:
import re
def mask(text):
text = re.sub(r"\b\d{10}\b", "[NATIONAL_ID]", text) # کد ملی ۱۰ رقمی
text = re.sub(r"\b\d{16}\b", "[CARD]", text)
text = re.sub(r"[\w.+-]+@[\w-]+\.[\w.]+", "[EMAIL]", text)
return text
این تابع فقط نمونه‌ی ساده است و همه‌ی موارد را پوشش نمی‌دهد.
۳. مدیریت کلید API
در متغیر محیطی یا مدیر اسرار نگه دارید، نه در کد فرانت‌اند یا مخزن عمومی.
برای هر پروژه کلید جدا بسازید و در صورت نشت فوراً غیرفعال کنید.
سقف مصرف و محدودیت نرخ تعیین کنید. در پیکو هوش هر کلید می‌تواند سقف مصرف ماهانه و محدودیت نرخ داشته باشد؛ جزئیات در docs.
۴. لاگ‌های خودتان
اگر پرامپت‌ها را لاگ می‌کنید، آن لاگ هم دادهی حساس است: دسترسی و مدت نگهداری را محدود کنید.
۵. تزریق پرامپت و نشت
اگر برنامه‌ی شما متن کاربر یا وب را به مدل می‌دهد، ممکن است دستورهای مخرب در آن باشد (prompt injection). به مدل دسترسی اضافه به داده یا ابزار ندهید و خروجی را اعتبارسنجی کنید.
۶. قرارداد و رضایت
اگر دادهی شخصی کاربران را پردازش می‌کنید، سیاست حریم خصوصی و رضایت لازم را بررسی کنید و در صورت خدمت به مخاطب اروپایی ملاحظات GDPR و EU AI Act را در نظر بگیرید.
درگاه واسط و حریم خصوصی
استفاده از یک درگاه یعنی یک حلقه‌ی دیگر در مسیر. قبل از ارسال دادهی حساس، سیاست آن درگاه را بخوانید (پیکو هوش هم از این قاعده مستثنا نیست؛ سیاست‌های سایت را بخوانید و در صورت ابهام بپرسید). ما در این مقاله دقیقاً نمی‌توانیم جزئیات ذخیره‌سازی را به‌جای متن رسمی سیاست حریم خصوصی تضمین کنیم. معیارهای مقایسه: چک‌لیست انتخاب سرویس‌دهنده.
چک‌لیست ۱۰ مورد
۱. سیاست داده را خوانده‌ام. ۲. دادهی هویتی را ماسک می‌کنم. ۳. رمز و کلید ارسال نمی‌شود. ۴. کلیدها در مخزن عمومی نیستند. ۵. سقف مصرف تعریف شده. ۶. لاگ‌ها محافظت شده‌اند. ۷. مدت نگهداری مشخص است. ۸. رضایت کاربران در صورت لزوم گرفته شده. ۹. دسترسی افراد محدود است. ۱۰. طرح واکنش به نشت دارم.
سوالات متداول
آیا مدلها روی دادهی من آموزش میبینند؟
بسته به ارائهدهنده و نوع سرویس فرق دارد؛ سیاست رسمی را بخوانید. برخی شرایط تجاری صریحاً آموزش روی محتوای مشتری را نفی میکنند و برخی سرویسهای رایگان نه.
آیا میتوانم اطلاعات مشتری را به API بدهم؟
فقط با مبنای قانونی، رضایت یا ناشناسسازی و پس از بررسی سیاستها؛ مشاورهی حقوقی بگیرید.
اگر کلیدم لو رفت چه کنم؟
فوراً آن را غیرفعال و کلید جدید بسازید، مصرف را بررسی کنید.
آیا درخواست ناموفق دادهام را حذف میکند؟
خیر الزاماً؛ درخواست ناموفق بدون هزینه است اما سیاست نگهداری داده مستقل است و باید در سیاست حریم خصوصی بررسی شود.